Gebeurt of gebeurd? Zo kies je de goede vorm

In dit artikel

1. Gebeurt of gebeurd: het korte antwoord
2. Waarom je het verschil niet hoort
3. Twee trucs die altijd werken
4. Waarom gebeurd eindigt op een d
5. Test jezelf

Gebeurt of gebeurd: het korte antwoord

Gebeurt met een t is de tegenwoordige tijd, gebeurd met een d is het voltooid deelwoord. Je schrijft gebeurt als iets nu plaatsvindt of altijd zo gaat: Wat gebeurt er met mijn aanvraag? of Dit gebeurt elke maand. Gebeurd schrijf je als het al heeft plaatsgevonden en er een vorm van zijn in de zin staat: Wat is er gebeurd? of Het is gisteren gebeurd. Beide vormen zijn dus goed, en welke je nodig hebt, hangt af van de zin. In de verleden tijd schrijf je gebeurde, met een d: Het gebeurde tijdens de vergadering.

Waarom je het verschil niet hoort

Aan het eind van een Nederlands woord spreek je een d uit als een t. Gebeurt en gebeurd klinken daardoor precies hetzelfde, en je oor helpt je bij het schrijven dus niet. Dat maakt dit woord een van de bekendste spellingtwijfels: elke maand zoeken duizenden mensen in Google op wat gebeurt er en gebeurt of gebeurd. Vaak ken je de regel best, maar typ je onder tijdsdruk de vorm die het eerst in je opkomt. In een appje maakt dat weinig uit, in een mail aan een klant of een verslag valt het wel op.

Twee trucs die altijd werken

De eerste truc is kijken naar de rest van de zin. Staat er een vorm van zijn, zoals is, zijn, was of waren, en staat het werkwoord achteraan, dan heb je het voltooid deelwoord nodig: Er is iets vreemds gebeurd. Staat er geen hulpwerkwoord en vertelt de zin wat er nu plaatsvindt, dan schrijf je gebeurt.

De tweede truc is een werkwoord invullen waarbij je het verschil wel hoort, en vallen werkt daarvoor goed. Wat valt er? is de tegenwoordige tijd, dus schrijf je Wat gebeurt er? Wat is er gevallen? bevat een voltooid deelwoord, dus schrijf je Wat is er gebeurd? Je hoeft de vervangzin niet op te schrijven. Het is genoeg om hem even in je hoofd te zeggen voordat je verder typt.

Waarom gebeurd eindigt op een d

Het voltooid deelwoord van een regelmatig werkwoord eindigt op een t of een d. Welke van de twee het wordt, bepaal je met ’t kofschip. Eindigt de stam van het werkwoord op een van de medeklinkers uit dat woord (t, k, f, s, ch of p), dan schrijf je een t, zoals in gewerkt en gemaakt. Bij alle andere letters schrijf je een d. De stam van gebeuren is gebeur, en de r zit niet in ’t kofschip, dus wordt het gebeurd met een d. Om dezelfde reden schrijf je in de verleden tijd gebeurde. Werkwoorden met dezelfde opbouw zijn bijvoorbeeld leren (leerde, geleerd) en horen (hoorde, gehoord). Meer voorbeelden en de lastigere gevallen vind je bij d of t: de regels op een rij.

Test jezelf

Vul gebeurt of gebeurd in. De antwoorden staan onder de zinnen.

1. Wat ___ er als ik de deadline mis?
2. Gelukkig is er niets ergs ___.
3. Dat ___ ons niet nog een keer.
4. Het ongeluk is vorige week ___.
5. Er ___ vandaag niet veel op kantoor.
6. Kun je uitleggen wat er precies is ___?

Antwoorden: 1. gebeurt, 2. gebeurd, 3. gebeurt, 4. gebeurd, 5. gebeurt, 6. gebeurd. Had je ze allemaal goed, dan zit de regel erin. Ging het bij een paar zinnen mis, kijk dan nog eens of er in die zin een vorm van zijn staat.